STARI ZANATIStari zanati nestaju, ali ih u Srbiji još čuvaju majstori u Čačku, Nišu i Pirotu

Stari zanati poput saračkog, kazandžijskog, grnčarskog, ćilimarskog i jorgandžijskog sve ređe se sreću u Srbiji. Kao razlozi navode se masovna industrijska proizvodnja jeftinijih predmeta, manja potražnja, promenjene životne navike, nedostatak mladih koji uče zanate i niska zarada.

Sarači su izrađivali konjsku opremu, među kojom amove, uzde i kaiševe, a pojedini delovi opreme i danas zahtevaju ručno šivenje. Ovim zanatom u Čačku se više od tri decenije bavi Perko Kuvekalović, a sarač je i Zoran Pošarac iz Rume. Sarački zanat upisan je 2023. godine u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.

Kazandžijski zanat u Nišu čuva Aleksa Stamenković, poznat kao deda Leka, koji je zanat počeo da uči 1966. godine. Slobodan Prodanović i njegovi sinovi kazandžije su u Oreovcu kod Niša. Kazandžijsko sokače u Nišu danas je uglavnom poznato po restoranima i kafanama.

U Pirotu se ćilimi tkaju na vertikalnom razboju. Prema podacima Muzeja Ponišavlja, u Pirotu je od oslobođenja od osmanske vlasti do Prvog svetskog rata bilo registrovano 3.640 zanatlija.

Grnčari iz Zlakuse kod Užica koriste mešavinu gline i kalcita i posude oblikuju ručno na vitlu, a izrada traje od sedam do deset dana. Grnčarstvo iz Zlakuse upisano je 2020. godine na Uneskovu Reprezentativnu listu.

Ministarstvo privrede vodi registar sertifikovanih zanatlija, u kojem su grnčarstvo, kazandžijski i jorgandžijski zanat.